HomeLogopedieSpraakSpraak & mondfuncties: kinderenNasaliteitsstoornissen

Nasaliteitsstoornissen

Wat zijn nasaliteitsstoornissen?

Er is sprake van een nasaliteitsstoornis of neusspraak wanneer de klank (resonantie) van de spraak afwijkend is: de spraak klinkt te veel of juist te weinig door de neus. Bij het praten gebruik je de lucht die je uitademt. Een deel van die lucht gaat naar buiten door de neus en een deel door de mond. Er zijn drie soorten nasaliteit: gesloten nasaliteit, open nasaliteit en mengvormen. Nasaliteit kan ontstaan door een lichamelijke afwijking of de gevolgen daarvan, maar ook door een verkeerde gewoonte, die af te leren is.

Gesloten nasaliteit

Bij gesloten nasaliteit klinkt de spraak 'verstopt'. De lucht verdwijnt bij de uitspraak van de [m], [n], of [ng] door de mond in plaats van door de neus. Gesloten nasaliteit kan ontstaan door verkoudheid, neuspoliepen, een scheef neustussenschot, dikke, gezwollen, ontstoken amandelen, zwelling van de slijmvliezen (bijvoorbeeld bij allergie), vreemde voorwerpen in de neus (bijvoorbeeld knikkers of kralen) en/of imitatie.

Open nasaliteit

Bij open nasaliteit verdwijnt de lucht door de neus in plaats van door de mond. Dat is vooral te horen bij de uitspraak van klinkers zoals [aa], [oe] en [ie]. Daardoor wordt de uitspraak onduidelijk. Open nasaliteit kan een lichamelijke oorzaak hebben, bijvoorbeeld een aangeboren gehemelteafwijking, zoals een gehemeltespleet (schisis), een verlamming van het gehemelte en/of een gat in het gehemelte na een ongeluk met een lepel of lollystokje. Ook kan open nasaliteit ontstaan doordat het gehemelte niet goed werkt. Dat kan het geval zijn na het weghalen van de amandelen, bij slechthorendheid, bij vermoeidheid en/of bij spanning.

Mengvormen en tijdelijke nasaliteit

Open en gesloten nasaliteit kunnen ook tegelijk voorkomen. Een voorbeeld van een dergelijke mengvorm is de spraak van een kind met een gehemeltespleet, dat ook verkouden is. Door die spleet ontsnapt teveel lucht door de neus (open nasaliteit). Maar door de verkoudheid kan de lucht niet door de neus ontsnappen (gesloten nasaliteit). Na het verwijderen van de amandelen kan nasaliteit ontstaan. De neusamandel is een tijd lang zo groot geweest dat het gehemelte niet meer 'gewend' was om een goede afsluiting te maken. Daardoor ontsnapt teveel lucht door de neus. Meestal trekt die nasaliteit binnen een paar maanden weg.

Wat doet de logopedist?

Soms kan met oefeningen geprobeerd worden de nasaliteit te verminderen. In andere gevallen is het verstandig om uw kind door een arts te laten onderzoeken. Dan weet u zeker of er voor de nasaliteit een lichamelijke oorzaak is of niet. De arts kan besluiten tot medische behandeling, bijvoorbeeld de amandelen verwijderen of een neusspray voorschrijven. Open nasaliteit kan onder andere verbeteren door blaas- en zuigoefeningen. Daardoor worden de spieren van het gehemelte getraind om beter de weg door de neus af te sluiten. Gesloten nasaliteit is onder andere te verminderen door leren ademen via de neus.

Bron: Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie

Direct aanmelden